Η ασφάλιση περιβαλλοντικής ευθύνης δεν αποτελεί ένα νέο και καινοτόμο προϊόν ασφάλισης για την Ελληνική Αγορά.
Διατίθεται μέσω ασφαλιστικών εταιρειών και μεσιτών ασφαλίσεων τα τελευταία 20 έτη με όρους που δε διαφέρουν σημαντικά από εκείνους που συναντάμε σε πιο ώριμες ασφαλιστικές αγορές του εξωτερικού.
Παρά τα χρόνια που διατίθεται στην ελληνική αγορά η ανάπτυξη της ασφάλισης περιβαλλοντικής ευθύνης είναι αργή και η διείσδυση της παραμένει περιορισμένη. Στη πράξη τα περισσότερα συμβόλαια συνδέονται με την αδειοδότηση των εγκαταστάσεων, με συμβατικές υποχρεώσεις μεταξύ εταιρειών ή με έργα απορρύπανσης, μέσω των εξειδικευμένων
Στην Ελλάδα, το πλαίσιο υποχρεωτικής ασφάλισης αφορά κυρίως τη διαχείριση, συλλογή και μεταφορά επικινδύνων και μη επικινδύνων αποβλήτων όπως ορίζεται από το άρθρο 52 του Ν.4819/2021. Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΑΕΕ (2023), το 98,3% επί του συνόλου των ασφαλισμένων κινείται εντός των ελάχιστων ορίων που θέτει ο νόμος, ενώ σχεδόν το 90% αφορά αποκλειστικά τη συλλογή και μεταφορά μη επικινδύνων. Τα συμβόλαια με όριο ασφάλισης άνω του 1 εκ. είναι 0,7% επί του συνόλου των ασφαλιστηρίων περιβαλλοντικών ευθυνών.
Την ίδια στιγμή, ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις στρέφονται σε πρακτικές βιωσιμότητας και ενσωματώνουν στόχους ESG στη στρατηγική τους. Προσφέρουν «πράσινα» προϊόντα και υπηρεσίες, επενδύουν σε τεχνολογίες χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος και επικοινωνούν το ενδιαφέρον τους για το περιβάλλον.
Ωστόσο, η ασφάλιση περιβαλλοντικής ευθύνης παραμένει η λιγότερη διαδεδομένη λύση σε σχέση με άλλα εργαλεία διαχείρισης κινδύνων.
Συχνά επικρατεί και σύγχυση : δε πρέπει να συγχέουμε τα εξειδικευμένα συμβόλαια Περιβαλλοντικής Ευθύνης με τα ασφαλιστήρια γενικής αστικής ευθύνης που απλώς επεκτείνονται και στη κάλυψη ατυχηματικής ρύπανσης.
θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι αναφερόμαστε στα εξειδικευμένα stand-alone συμβόλαια, είτε εγκαταστάσεων (Environmental Impairment ή Premises Pollution liability), είτε για έργα κατασκευών υποδομών (Contractors Pollution Liability), τα οποία εξυπηρετούν πολύ διαφορετικό σκοπό.
Όταν η ασφάλιση EIL γίνεται κρίσιμος παράγοντας
Υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις όπου η ασφάλιση περιβαλλοντικής ευθύνης παίζει κομβικό ρόλο. Μια από αυτές είναι οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις.
Οι εταιρείες τα τελευταία έτη αξιοποιούν την ασφάλιση Warranty & Indemnity, για να προστατευτούν από πιθανούς κινδύνους που συνδέονται με εγγυήσεις σε συμβάσεις αγοροπωλησίας (SPA).
η εν λόγω ασφάλιση εξασφαλίστε στον αγοραστή ή τον πωλητή προστασία απέναντι σε «κρυφούς» οικονομικούς κινδύνους – όπως λανθασμένα οικονομικά στοιχεία ή μη δηλωμένες ή μερικώς δηλωμένες υποχρεώσεις – και διευκολύνει την συναλλαγή, αφού ο φόβος για κάποια αθέτηση των εγγυήσεων μειώνεται.
Όπως σε όλα τα συμβόλαια έτσι και στο συμβόλαιο W&I, εφαρμόζονται περιορισμοί και εξαιρέσεις, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά περιβαλλοντικά ζητήματα.
Στο σημείο αυτό η ασφάλιση περιβαλλοντικής ευθύνης πρακτικά «γεφυρώνει» και καλύπτει τα σημαντικά κενά.
Τα κρισιμότερα σημεία που αφορούν περιβαλλοντικά ζητήματα σχετίζονται κυρίως στις γνωστές ή άγνωστες περιπτώσεις ρύπανσης.
Παραθέτουμε το παρακάτω πίνακα, όπου αποτυπώνονται συνοπτικά οι διαφορές τους.
| Θέμα | Παράδειγμα | W&I | Environmental Insurance |
| Μη γνωστή συνθήκη ρύπανσης | Ο ασφαλισμένος δεν έχει ουδεμία γνώση | Εξαρτάται από τη φύση των δραστηριοτήτων· ο ασφαλιστής μπορεί να εξαιρέσει ή να καλύψει μέχρι το βαθμό γνώσης του κατά τη συναλλαγή | Ασφαλίζεται – συμπεριλαμβανομένων αλλαγών νομοθεσίας· το ασφάλιστρο καθορίζεται από τον κλάδο δραστηριότητας, το ενδεχόμενο ιστορικό παραβατικότητας και την ποιότητα των δεδομένων |
| Γνωστή συνθήκη ρύπανσης | Ο ασφαλισμένος έχει γνώση | Δεν ασφαλίζεται | Το κόστος διαχείρισης δεν ασφαλίζεται. Πιθανότατα να καλυφθεί η υπολειμματική ευθύνη (residual liability) |
Επειδή όμως στην Ελλάδα δεν αναφερόμαστε συχνά σε εξαγορές, που είναι ασφαλισμένες με συμβόλαιο W&I, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι η ύπαρξη ενός συμβολαίου δεν διευκολύνει τη διαδικασία, ειδικά όταν αναφερόμαστε σε βιομηχανικές ή εμπορικές εγκαταστάσεις. Είναι κατανοητό ότι στα πλαίσια της συμφωνίας πιθανότατα να έχουν τεθεί και περιβαλλοντικά ζητήματα.
Ο αγοραστής θα μπορούσε να αναζητήσει συμβόλαιο περιβαλλοντικής ευθύνης προκειμένου να εξασφαλίσει κάλυψη για περιστατικά ρύπανσης – γνωστά και μη γνωστά.
Αν ο πωλητής διαθέτει ήδη εν ισχύ συμβόλαιο η διαδικασία διευκολύνεται, καθώς είναι η δυνατή η συνέχιση της ασφάλισης με όρους προσαρμοσμένους στα νέα δεδομένα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η νέα χρήση του ακινήτου διαφέρει από την προηγούμενη. Για παράδειγμα η αγορά πρώην βιομηχανικής/βιοτεχνικής εγκατάστασης και η μετατροπής της σε εμπορικό κέντρο, μπορεί να κρύβει απρόβλεπτα προβλήματα. Αν, μετά την ανακατασκευή, εντοπιστεί ρύπανση που ίσως να μην είναι και εύκολο να προσδιοριστεί το πότε ξεκίνησε, η υποχρέωση αποκατάστασης, βαραίνει τον νέο ιδιοκτήτη.
Βέβαια, για τη μείωση του ρίσκου, όταν μια επιχείρηση έχει σχεδιάσει την ανακατασκευή, πέραν την ασφάλισης «Κατά παντός κινδύνου Εργολάβου (C.A.R)» που συνήθως απαιτείται, προτείνουμε την ασφάλιση των εργασιών με συμβόλαιο Contractors Pollution Liability.
Η προσέγγιση μας
Η ασφάλιση περιβαλλοντικής ευθύνης – και ειδικά στα πλαίσιο εξαγοράς – είναι σύνθετη και απαιτεί εμπειρία από όλους τους εμπλεκόμενους. Στη Hybrid Insurance Brokers συνεργαζόμαστε με εξειδικευμένους συμβούλους σχετικών ειδικοτήτων (μηχανικούς, εργαστήρια ,νομικούς συμβούλους κ.α.), και με εξειδικευμένους συνεργάτες, όπως η EDIA Limited – ανεξάρτητα σύμβουλο, broker. Με την τεχνογνωσία του Duncan Spencer (Χημικός μηχανικός, πρώην underwriter), μπορούμε να διαχειριστούμε αποτελεσματικά σύνθετες και απαιτητικές περιπτώσεις κινδύνων.
Συμπέρασμα
H ασφάλιση περιβαλλοντικών ευθυνών, δε θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη απλά «χαρτί» για την αδειοδότηση ή την κανονιστική συμμόρφωση.
Είναι ουσιαστικό εργαλείο διαχείρισης κινδύνων και κρίσεων και θα πρέπει να αποτελεί μέρος της στρατηγικής κάθε επιχείρησης που θέλει να λειτουργεί με ασφάλεια, υπευθυνότητα.
