Άρθρο της κ. Ελίνας Παπασπυροπούλου που δημοσιεύτηκε στο Broker’s Time 49*
* Η κ. Παπασπυροπούλου είναι Director, Insurance Technical Division, HDI Global SE, Hellas
Ο παγκόσμιος συναγερμός μετά το «χτύπημα» στις 12-15 Μαΐου 2017 του Ransomware κακόβουλου ιού με το όνομα ”WANNACRY”, που υπολογίζεται ότι κρυπτογράφησε τα αρχεία 300.000 υπολογιστών (καθιστώντας τα απροσπέλαστα), ήταν άλλη μία αφορμή που αφύπνισε τις επιχειρήσεις σχετικά με τα θέματα κυβερνοασφάλειας.
Παράλληλα, τόνωσε άμεσα το ενδιαφέρον τόσο για τεχνικά προληπτικά μέτρα όσο και για την ασφάλιση των σχετικών κινδύνων, που, από ό,τι φαίνεται, δεν μπορούν πάντα να αποφευχθούν. Καθώς οι επιθέσεις αυξάνονται και τα κρούσματα γίνονται αντιληπτά σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι στο παρελθόν, οι επιχειρήσεις δεν μπορούν πια να αγνοούν τον κίνδυνο ή να πιστεύουν ότι δεν τις αφορά.
Προκύπτει, πλέον, η αναγκαιότητα ενός ολοκληρωμένου στρατηγικού σχεδίου για την κυβερνοασφάλεια και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των επιθέσεων, ξεκινώντας από τον σχεδιασμό για την ασφαλή διαχείριση και την προστασία των ψηφιακών δεδομένων, τη θωράκιση των συστημάτων και των δικτύων της επιχείρησης, την ασφάλεια των εφαρμογών, την προστασία των πληροφοριών, τη διαχείριση της πρόσβασης κ.λπ.
Η επιχείρηση οφείλει να υιοθετεί μέτρα για την προστασία τόσο από υπάρχοντες όσο και από αναδυόμενους κινδύνους και να συμμορφώνεται με το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο, που συνεχώς ενισχύεται και διευρύνεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Σημαντικό ρόλο έχει ο εντοπισμός των συμβάντων, η χαρτογράφηση αλλά και η συνεχής ενημέρωση σχετικά με τις απειλές, μέσω αναλύσεων τρωτότητας, επικαιροποιήσεων πολιτικών και διαδικασιών ασφαλείας κ.λπ.
Οι διοικήσεις των επιχειρήσεων -σε επίπεδο διοικητικού συμβουλίου και όχι απλά τμημάτων πληροφορικής- πλέον κατανοούν ότι όσο προηγμένα κι αν είναι τα τεχνικής φύσεως μέτρα τους, δεν μπορούν να εκμηδενίσουν τον κίνδυνο. Το θέμα δεν είναι πλέον «δεν θα μου συμβεί», αλλά το «πότε θα μου συμβεί και σε τι έκταση».
Έτσι, στα πλάνα προστασίας των επιχειρήσεων εντάσσεται και η ετοιμότητα, η προετοιμασία για το ενδεχόμενο επίθεσης, μέσω εκπόνησης σχεδίων διαχείρισης κρίσεων και επιχειρησιακής συνέχειας. Για τον ίδιο ακριβώς λόγο, οι επιχειρήσεις αναγνωρίζουν την ανάγκη να μεταφέρουν μέρος του κινδύνου εκτός του ισολογισμού τους, σε μια ασφαλιστική εταιρεία. Και είναι όλο και πιο πρόθυμες, πλέον, να συνεργαστούν με τον ασφαλιστικό τους σύμβουλο και την ασφαλιστική εταιρεία, ώστε να συζητήσουν τους κινδύνους και τις πιθανές επιπτώσεις τους και να διαμορφώσουν, σε συνεργασία, την κατάλληλη ασφαλιστική κάλυψη, να προετοιμαστούν δηλαδή για την επόμενη μέρα.
Ο διάλογος αυτός ευνοεί την πληρέστερη αξιολόγηση του κινδύνου. Η ασφάλιση cyber risks έχει σημειώσει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, με αυξημένο capacity από τις ασφαλιστικές εταιρείες αλλά και ευρύ φάσμα καλύψεων. Το παρεχόμενο προϊόν εστιάζεται και στους τρεις πυλώνες των πιθανών περιοχών έκθεσης στο ρίσκο:
α) Ευθύνη προς τρίτους (Cyber Liability), β) Ίδιες οικονομικές απώλειες, απώλεια κερδών και γ) Πρόσθετες έξτρα δαπάνες και υπηρεσίες πρόληψης ή και αντιμετώπισης/διαχείρισης της κρίσης.
Καθώς πρόκειται για ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο τοπίο, η εξέλιξη των αποζημιώσεων τα επόμενα χρόνια θα δημιουργήσει την ιστορικότητα που απαιτείται ώστε να τιμολογηθεί ο κίνδυνος με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Όπως όλα τα πρωτοεμφανιζόμενα ασφαλιστικά προϊόντα, η κάλυψη προσαρμόζεται συνεχώς, ώστε να ανταποκρίνεται στον κίνδυνο και στις ανάγκες των πελατών, καθώς αυτές διαμορφώνονται με την πάροδο του χρόνου.
Αυτήν τη στιγμή, στην ασφαλιστική αγορά, ένα τυπικό ασφαλιστήριο cyber risks θα πρέπει να καλύπτει κατ’ ελάχιστον την ευθύνη προς τρίτους και τις ζημίες από διακοπή εργασιών (δηλαδή την απώλεια κερδών), αλλά και να δίνει τη δυνατότητα διεύρυνσης των καλύψεων με επεκτάσεις όπως για βιομηχανική κατασκοπία (παραβίαση εμπορικών μυστικών), απιστία υπαλλήλων, νομική προστασία, κάλυψη εκβιασμού και λύτρων κ.ά.
Επιπλέον, θα πρέπει να προβλέπει κάλυψη για ένα ευρύ φάσμα υποστηρικτικών υπηρεσιών, όπως διερεύνηση από ειδικούς (forensics), τεχνική υποστήριξη για την ανάκτηση και επαναφορά των δεδομένων/υπηρεσιών, υπηρεσίες διαχείρισης κρίσεων και επικοινωνιακής διαχείρισης συμβάντος κ.λπ.
Εδώ σημειώνεται ότι, μέσω της ασφάλισης, η επιχείρηση επωφελείται από άμεση πρόσβαση σε υψηλού κύρους εταιρείες εξειδικευμένων υπηρεσιών τέτοιου είδους και καλύπτεται για τα σχετικά έξοδα (τα οποία θα μεταφράζονταν σε σημαντική επιπρόσθετη επιβάρυνση σε διαφορετική περίπτωση).
Όπως προκύπτει και από τις πιο πρόσφατες επιθέσεις, επιχειρήσεις και οργανισμοί κάθε κλάδου (συμπεριλαμβανομένου του δημόσιου τομέα) αντιμετωπίζουν cyber risks. Οι τράπεζες και ο χρηματοοικονομικός κλάδος εν γένει έχουν ήδη στραφεί στην ασφαλιστική κάλυψη και φαίνεται να πρωτοπορούν σε ό,τι αφορά τη συνολική διαχείριση της κυβερνοασφάλειάς τους σε σχέση με τον εμπορικό-βιομηχανικό κλάδο. Όμως, η έκθεση του τελευταίου σε κυβερνοκινδύνους είναι εξίσου υψηλή, αν όχι και υψηλότερη. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες σχετικές μελέτες, η παραγωγική βιομηχανία εμφανίζεται συστηματικά μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης θέσης σε επιθέσεις. Καθώς η βιομηχανική παραγωγή έχει εξελιχθεί σε ένα περιβάλλον ηλεκτρονικά/διαδικτυακά διασυνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων συστημάτων βιομηχανικού ελέγχου, με αλληλεξαρτώμενες εφοδιαστικές αλυσίδες, ανακύπτουν πολλαπλοί κίνδυνοι από κυβερνοεπιθέσεις στο λειτουργικό περιβάλλον των επιχειρήσεων.
Ως κατεξοχήν ασφαλιστής βιομηχανικών και μεγάλων εμπορικών κινδύνων, η HDI διαθέτει συνεχώς επεκτεινόμενο χαρτοφυλάκιο cyber σε ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές, με το εξειδικευμένο ασφαλιστικό προϊόν HDI Cyber+, το οποίο ήδη διατίθεται και στην Ελλάδα. Μέσω της θυγατρικής HDI Risk Consulting (HRC), η εταιρεία αξιοποιεί τη συσσωρευμένη εμπειρία και τεχνογνωσία από πληθώρα ειδικών σε θέματα ασφαλείας συστημάτων και διακοπής εργασιών και παρέχει ουσιαστικές και αντικειμενικές συμβουλευτικές υπηρεσίες για τον περιορισμό του κινδύνου των επιχειρήσεων.
Με τo ασφαλιστήριο Cyber + η HDI βοηθά τις επιχειρήσεις να ελέγξουν και να μεταφέρουν τον κίνδυνο, παρέχοντας την απαραίτητη σταθερότητα και χρηματοδότηση για τη συνέχιση της λειτουργίας τους σε περιπτώσεις επιθέσεων.

